MONTENEGRO KOMITI: Teroristi obučavani u Italiji!

Njih danas montenegrinski revizori istorije nazivaju „komitima“, iako su dokazano bili strani plaćenici koji vrše terorističke akte u međunarodno priznatoj državi! Obučavani su u italijanskom gradu Gaeti…

Piše: Ljubiša Moračanin

Iako je već u tekstu Krfske deklaracije iz 1917. godine bilo jasno da od obnove crnogorske državnosti nema ništa, zapro je Nikola iz petnih žila da slučaj internacionalizuje. Zdušno mu je pomagala talijanska vlada, i naročito ambasador Velike Britanije u Vatikanu, uporno vršeći pritisak na američkog predsjednika Vilsona, kao odlučujućeg činioca u rasturanju Austro-Ugarske, i stvaranju novih država na njenom dotadašnjem teritoriju!

Kako bi sebi stekli komotnu poziciju pred konferenciju u Versaju, nagovorili su talijanski čelnici pojedine povratnike iz mađarskog logora da podbune nezadovoljnike, očekujući masovan odziv i internacionalizaciju „crnogorskog pitanja“, koje su dogovorno trebali podržati i predstavnici hrvatske stranke HSP u zajedničkoj državi.

Zlonamjerno izabravši da na Božić počnu oružanu pobunu, „domoljubi“ su pretrpjeli poraz od članova Napredne omladine crnogorske i nekadašnjih komita, koji su u nekoliko dana kao pomoćna žandarmerija, rasturili pobunjenike uz pomoć Jadranskih trupa, formacije srpske vojske koju su činili dobrovoljci iz nekadašnjih austrougarskih krajeva, a ne iz Srbije, kako danas lažu montenegrinski revizori!

Uspješno izbjegavši u albanske krajeve pod skute talijanske vojske, pobunjenici su preveženi preko mora u Italiju i smješteni u gradić Gaetu, gdje će ih se okupiti oko dvije hilade civila, žena, djece, bivših oficira i podoficira, crnogorskih žandara i političara, a pridružiće im se i pojedinci iz ekonomske emigracije.

Da ipak pokušaju internacionalizaciju, naredili su talijanski političari da se odmah formira „crnogorska vojska“, koju su uniformisali i počela je obuka budućih „oslobodilaca“!

U julu 1919. godine, talijanski gospodari su odlučili da se počne „borba za slobodu“, te su nakrcali brod oružjem, odjećom, konzervama i pratećom opremom, ukrcavši i 69 pripadnika „crnogorske vojske“, kojima je kralj Nikola podijelio oficirske i podoficirske činove, da u „okupiranoj domovini povedu ugnjeteni narod, koji nestrpljivo jedva čeka“!

Iskrcali su ih u Albaniji, gdje su im Šiptari iz pograničnih mjesta rado pomogli da dio oružja i opreme prebace u Crnu Goru, naravno uz malu dobrovoljno udijeljenu količinu i njima, da ubijaju stanovnike u pograničnoj zoni, izazivajući posledičnu intervenciju žandarmerije, što će naručena štampa rado nazivati „srpskim brutalnim postupcima na terenu “!

Nova pobuna, planirana je opet na veliki pravoslavni praznik, Petrovdan, ali je ponovo doživjela težak poraz, rasturili su ih opet sami domaći, nazivajući ih pritom stranim plaćenicima, a ne nikakvim „borcima za slobodu“!

Najveći dio tih „prekomorskih oslobodilaca“ ponovo je brodom prebačen nazad u Gaetu, a manji dio je ostao na terenu, da puškara sa poternim odeljenjima žandarmerije, da zajedno sa šiptarskim i vmrovskim izvođačima terenskih radova, obraduje svoje strane naručioce!

Njih danas montenegrinski revizori istorije nazivaju „komitima“, iako su dokazano bili strani plaćenici koji vrše terorističke akte, u međunarodno priznatoj državi!

Posle potpisivanja Rapalskih ugovora, kojima je regulisano razgraničenje Italije i Kraljevine SHS, teroristički kamp u Gaeti gubi značaj, i postepeno se gasi.

Većina njegovih korisnika, rado je prihvatila amnestiju koju je potpisao unuk Nikole Petrovića I, taj mrski kralj Aleksandar, koji je amnestirao i većinu „boraca za slobodu“, dotadašnjih stanovnika poznatog podgoričkog zatvora, nazvanog „Jusovača“ iz turskog zemana.

Crnogorski fašisti, u sredini Krsto Zrnov Popović, na transparentu piše „Crnogorski fašisti“, Foto: Istorijski institut Luče (foto sa portala in4s.net)

Тако ће „Гаеташи“ заправо послужити Мусолинијевој власти као огледни модел, како се организује терористички камп, што ће се од 1929. године успешно примијенити на хрватске терористе који су се самопрозвали усташе. Они ће преко Задра почети да пристижу у талијанско мјесто Бовино, гдје ће се за њих организовати смештај и терористичка обука.

Izvor: web portal sedmica.me